Η συζήτηση στο Συμβούλιο της Ευρώπης για την προώθηση της εφαρμογής της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης και της έννοιας της συναίνεσης, ήταν από εκείνες που φαίνεται να μην σταματούν όταν κλείνουν τα μικρόφωνα του Συμβουλίου. Δυστυχώς, η επικαιρότητα το επιβεβαιώνει αυτό με τον πιο ωμό τρόπο.
Πρόσφατες αποκαλύψεις, όπως η υπόθεση με το λεγόμενο «rape academy» chat που προσελκύει εκατομμύρια επισκέψεις κάθε μήνα και πολλά άλλα αρνητικά παραδείγματα εκθέτουν μία ανησυχητική πραγματικότητα όπου η χειραγώγηση, ο εξαναγκασμός και η βία όχι μόνο δεν έχουν εξαφανιστεί άλλα έχει αυξηθεί η ένταση τους και έχουν μεταφερθεί και online, πίσω από οθόνες, usernames και την κάλυψη της ανωνυμίας.
Αυτό που σοκάρει όμως περισσότερο είναι η κανονικοποίηση αυτών των νέων δεδομένων. Όχι μόνο η ύπαρξη τέτοιων συνομιλιών, αλλά ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται. Η μετατροπή της βίας σε ανταλλαγή περιεχομένου. Και αυτός είναι και ο λόγος που χρειάζεται να ξαναανοίξουμε τη συζήτηση γύρω από τη συναίνεση. Γιατί η έλλειψη της είναι κομμάτι της καθημερινότητας εκατομμυρίων γυναικών καθημερινά.
Ως γυναίκα, μητέρα δύο κοριτσιών, ιδρύτρια ενός κοινωνικού οργανισμού για τις γυναίκες αλλά και μέσα από τον θεσμικό μου ρόλο, δεν μπορώ να δω πλέον αποστασιοποιημένα τα φαινόμενα αυτά. Γιατί πίσω από κάθε μεμονωμένο περιστατικό υπάρχει ένα περιβάλλον που διαμορφώνεται. Ένα περιβάλλον τόσο online όσο και offline, στο οποίο μεγαλώνουν παιδιά, με νέα πρότυπα που αλλάζουν συστηματικά και μία νέα κουλτούρα απέναντι στη βία.
Και το online περιβάλλον περιπλέκει τα πράγματα. Γιατί το online δεν είναι «κάπου αλλού». Δεν είναι ένας ξεχωριστός κόσμος. Είναι μία μικρογραφία της offline πραγματικότητας σε ένα ανεξέλεγκτο ψηφιακό περιβάλλον. Οι πλατφόρμες και τα social media δεν είναι ουδέτεροι χώροι. Επηρεάζουν, διαμορφώνουν, κατευθύνουν. Όταν, λοιπόν, βλέπουμε τέτοια φαινόμενα να αναπτύσσονται εκεί, δεν μπορούμε να κάνουμε ότι δεν μας αφορούν.
Η πρόσφατη απόφαση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, να απαγορευτεί η χρήση συγκεκριμένων social media από παιδιά κάτω των 15 ετών δεν είναι εύκολη, ούτε απλή. Αλλά είναι μία απόφαση που πρέπει να γίνει αντιληπτή από την κοινωνία και να εφαρμοστεί αποτελεσματικά από την πολιτεία. Όχι με πανικό, αλλά με το βάρος της ευθύνης. Γιατί η έκθεση σε ακραίο ή κακοποιητικό περιεχόμενο, ιδιαίτερα σε μικρή ηλικία έχει πολλές συνέπειες που, δυστυχώς, βλέπουμε να εκτυλίσσονται μπροστά μας.
Κλείνοντας, αυτό που μένει όταν σκέφτεται κανείς το θέμα της βίας σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι μια αίσθηση ότι, παρά τις θεσμικές προόδους, τις διεθνείς συμβάσεις, τα πλαίσια που υπάρχουν, η απόσταση από την ουσιαστική αλλαγή είναι ακόμη μεγάλη. Και δυστυχώς κάθε φορά που πιστεύουμε ότι έχουμε κάνει ένα βήμα μπροστά, κάτι συμβαίνει και μας υπενθυμίζει ότι έχουμε δρόμο ακόμη μέχρι να νιώσουμε ασφαλείς. Αυτό είναι που δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι τίποτα από όσα έχουμε ήδη καταφέρει δεν είναι δεδομένο και ότι η μάχη για το σεβασμό, τη συναίνεση και την ασφάλεια, τόσο offline όσο και οnline, είναι συνεχής.
